720 миллион теңге. Қазақстандық кино үшін бұл нені білдіреді?

720 миллион теңге. Қазақстандық кино үшін бұл нені білдіреді?

Кино түсіруде идея маңызды. Бірақ идеяны экранға шығару үшін техника, декорация, актерлер, түсірілім тобы және уақыт қажет. «7 қарақшы» осы тұрғыдан да назар аудартты.

Kursiv басылымының мәліметінше, фильмнің бюджеті 720 миллион теңгені құраған. Қаржыны Tolqyn Film Fund атты жеке инвестициялық қор бөлген. Қаражаттың елеулі бөлігі пойыз бен рельстерді жалға алуға, актерлердің гонорарына, реквизиттер мен декорацияларды жасауға жұмсалған.

Бұл соманы жай ғана үлкен сан ретінде қабылдау оңай. Алайда кино өндірісінің ерекшелігіне үңілсек, мәселенің мәні ашыла түседі. Экшн жанрында пойыздағы төбелес, көлік қуғыны немесе жарылыс көрінісін түсіру үшін камераны қосып қою жеткіліксіз. Әр қозғалыс жоспарланып, декорация әзірленіп, актерлер мен каскадерлердің қауіпсіздігі ескерілуі керек.

Дегенмен, үлкен бюджет фильмнің автоматты түрде үздік болатынын білдірмейді. Ақша экрандағы мүмкіндікті кеңейтеді, ал сол мүмкіндікті мағыналы оқиғаға айналдыру — сценарист пен режиссердің міндеті.

«7 қарақшы» төңірегіндегі негізгі сұрақтардың бірі де осы: қазақстандық кино техникалық ауқымын кеңейткен кезде, көрерменге айтатын әңгімесін де сондай деңгейге көтере ала ма?

Boney M. тобының «Rasputin» әні неге таңдалды?

Фильмнің трейлерін көргендердің назарын аударған бөлшектердің бірі — Boney M. тобының әйгілі «Rasputin» композициясы.

Әннің фильмде қолданылуы жай ғана музыкалық таңдау емес. Оның ырғағы мен энергиясы экшн көріністеріне ерекше сипат береді. Сонымен бірге композиция көрерменді кеңестік кезеңнің атмосферасына жетелейтін мәдени белгі ретінде де қабылдануы мүмкін.

Kursiv басылымының хабарлауынша, фильм авторлары әнді қолдану құқығын арнайы сатып алған. <Cite refs={["turn251322search1"]}/>

Бұл — кино өндірісінің көрерменге бірден байқала бермейтін тұсы. Біз экраннан бірнеше секундтық музыкалық үзіндіні естиміз. Ал оның артында құқық иесімен келіссөз жүргізу, туындыны пайдалануға рұқсат алу және музыканы фильмнің жалпы ырғағына сәйкестендіру сияқты жұмыстар тұрады.

Әйгілі әнді қолдану көрерменнің назарын аударуы мүмкін. Бірақ музыка кадрға қызмет еткенде ғана толыққанды көркемдік шешімге айналады. Егер ән мен оқиға бірін-бірі күшейтсе, көрініс есте қалады. Ал музыка оқиғадан басым түссе, көрермен фильмнің өзін емес, оның саундтрегін көбірек есте сақтауы ықтимал.

Жеті қылмыскерден құралған топ: батырлықтың басқа бейнесі

Фильмнің негізгі идеясы дәстүрлі қаһармандық оқиғалардан өзгеше. Мұнда бастапқыда мінсіз батырлар емес, қылмыстық әлемнен шыққан адамдар алға шығады.

Олардың әрқайсысының мінезі, тәжірибесі және өз мүддесі бар. Бірақ аса қауіпті тапсырма оларды ортақ мақсатқа біріктіреді. Осы қарама-қайшылық оқиғаның драматургиялық негізін құрайды: өз пайдасын ойлаған адамдардың үлкен жауапкершілікті мойнына алуы.

Мұндай сюжет көрерменге бірнеше сұрақ қояды. Адамның өткен өмірі оның болашағын толығымен анықтай ма? Қоғамнан шет қалған адам қажет кезде өзгелер үшін тәуекелге бара ала ма? Ортақ мақсат жеке мүддеден жоғары тұра ала ма?

Әрине, бұл сұрақтардың фильмде қаншалықты терең ашылғанын нақты бағалау үшін кейіпкерлердің дамуына, диалогтарына және оқиғаның шешіміне назар аудару қажет. Қызықты идеяның болуы — оның экранда толық жүзеге асқанының кепілі емес.

Дегенмен, қылмыскерлердің құпия миссияға қатысуы фильмге экшнмен қатар мінездер қақтығысын да енгізуге мүмкіндік береді.

«7 қарақшы» — тек атыс-шабыс туралы фильм бе?

Фильмнің жанрлық табиғаты бір ғана анықтамаға сыймайды. Мұнда шытырман оқиға, қылмыстық кино, экшн және батыс фильмдеріне тән элементтер араласады.

Киносыншы Ернар Бекеновтің nükte.io басылымында жарияланған рецензиясында картинаның визуалдық қарқыны, динамикалық монтажы және музыканы мол қолдануы талданады. Сыншы техникалық ауқымды атап өткенімен, кей тұста оқиғаның мазмұны мен көркемдік шешімдері өзара үйлеспей қалғанын алға тартады.

Бұл — фильмді талқылаудағы маңызды мәселе. Жылдам монтаж, әсерлі жарылыс, қуғын және төбелес көрерменді экранға телміртуі мүмкін. Бірақ фильмнің ұзақ уақыт есте қалуы үшін оқиғаға эмоционалдық негіз қажет.

Көрермен кейіпкердің не үшін күресіп жүргенін түсінуі, оның таңдауының салдарын сезінуі керек. Әйтпесе ең әсерлі көріністің өзі бір сәттік визуалдық әсер ретінде қалуы ықтимал.

Осы тұрғыдан алғанда, «7 қарақшы» қазақ киносы үшін қызықты тәжірибе ғана емес, жанрлық фильм жасаудың күрделі тұстарын талқылауға мүмкіндік беретін туынды.

Тарих пен көркем қиялдың арасындағы шекара

Фильмнің оқиғасы Семей полигоны мен ядролық сынақтардың айналасына құрылғаны оған ерекше жауапкершілік жүктейді.

Семей полигонындағы ядролық сынақтар — Қазақстан тарихындағы ауыр тақырыптардың бірі. Сондықтан оны экшн оқиғасының аясында көрсету көркемдік тұрғыдан да, қоғамдық қабылдау тұрғысынан да күрделі шешім.

Бір жағынан, тарихи кезеңді заманауи жанр арқылы көрсету жас көрерменнің назарын аударуы мүмкін. Екінші жағынан, ұлттық трагедияны шытырман оқиғаның фонына айналдырғанда, оның адам өміріне әкелген зардабы мен тарихи салмағы екінші қатарға сырғып кетпеуі керек.

Мұнда бір нәрсені ажыратып алған жөн: «7 қарақшы» — көркем фильм, оны деректі тарихи баяндаумен шатастыруға болмайды. Оның сюжетіндегі құпия миссияны тарихи оқиға ретінде қабылдамас бұрын, фильмнің көркемдік ойдан құрастырылған элементтерін нақты тарихи деректерден бөліп қарау қажет.

Көркем кино тарихты аудиторияға жақындата алады. Бірақ ол үшін тарихи тақырып тек қызықты оқиғаның құралы болып қалмай, көрерменді сол кезең туралы тереңірек ойлануға жетелеуі маңызды.

Қуаныш Бейсек үшін бұл фильм нені білдіреді?

Режиссер Қуаныш Бейсек «7 қарақшыны» өзінің екінші түсірген фильмі ретінде сипаттаған. Прокаттан кейін туындыға қатысты пікірлер екіге бөлінді. Бір көрермендер оның визуалдық стилін, экшнін және қазақ киносы үшін өзгеше талпынысын бағаласа, енді біреулері сценарий мен оқиғаның дамуына сын айтты.

Режиссердің өзі де фильмнің мінсіз емес екенін мойындап, сынның болуын табиғи құбылыс ретінде қабылдағанын мәлімдеді.

Бұл жерде әңгімені «фильм жақсы ма, жаман ба?» деген екіұшты сұрақпен шектемеу керек. Одан да маңызды сауал бар: қазақ киносы жаңа жанрларды игеруге қаншалықты дайын және көрермен мұндай тәжірибеден не күтеді?

Бір фильмнің барлық көрерменге бірдей ұнауы міндетті емес. Бірақ оның айналасындағы пікірталас режиссерлік шешімдер, сценарий, өндіріс сапасы және тарихи тақырыпты жеткізу тәсілі туралы мазмұнды әңгімеге ұласса, мұның өзі кино мәдениетінің дамуына ықпал етеді.

«7 қарақшы» қазақстандық киноның үйреншікті шеңберден шығуға талпынысын көрсетеді. Үлкен бюджет, ауқымды экшн, әйгілі музыкалық композиция және күрделі тарихи кезең — мұның бәрі фильмге назар аудартатын алғышарттар.

Бірақ киноның шынайы жетістігін тек жұмсалған қаражатпен немесе экрандағы жарылыстардың санымен өлшеу мүмкін емес. Ең маңыздысы — сол көріністердің артында қандай оқиға тұрғаны, кейіпкерлердің көрерменге қаншалықты жақын екені және фильм аяқталғаннан кейін қандай ой қалатыны.

Қазақ киносына жаңа жанрлар, батыл эксперименттер және ірі жобалар қажет. Сонымен қатар жақсы сценарий, нанымды кейіпкерлер және көркемдік тұтастық та сондай маңызды. Өйткені үлкен кино түсіру — тек үлкен экранға шығу емес. Ол — көрерменнің есінде қалатын әңгіме айту.«7 қарақшының» айналасындағы пікірталастың мәні де осында: қазақ киносы қандай бағытта дамуы керек деген сұраққа бір ғана фильм жауап бермейді. Бірақ жаңа талпыныстар сол сұрақты қоюға, талқылауға және келесі фильмнің бұдан да жақсы болуын талап етуге мүмкіндік береді.